Klassiek landschap met oude windmolens

Nergens ter wereld staan binnen een afstand van enkele kilometers zoveel molens bij elkaar als in Kinderdijk; met 19 stuks is het een echt molenpark. De meeste werden netjes opgesteld in 2 rechte rijen die elk een hoek van 90 graden maken: links de 8 met riet gedekte achthoekige houten molens van de Overwaard en rechts de 8 ronde stenen molens van de Nederwaard.

 

In de omliggende velden zijn nog een hoge en een lage achthoekige poldermolen te zien. Het buitenbeentje van Kinderdijk is de wipmolen met een piramidevormig onderstuk en een vierkant bovenhuis. Nummer 20, een poldermolen die ook in de velden draaide, is ooit afgebrand maar zal wellicht binnen enkele jaren weer worden opgebouwd.

 

De geordende opstelling van de molens heeft alles te maken met hun functie. Bezoekers van Kinderdijk zoeken soms een hele tijd naar de winkel of de molen waar ze ter plekke gemalen meel als souvenir kunnen kopen. Tevergeefs, want hier zijn geen graanmolens. Deze gewiekte bouwwerken hadden namelijk een heel andere functie.

 

De Alblasserwaard ligt plaatselijk tot 2,5 meter onder  de zeespiegel en het pittoreske oer-Hollandse molenpark van Kinderdijk is in feite één van de oudere Nederlandse waterwerken; rond 1740 aangelegd om het water uit de polders anderhalve meter omhoog te scheppen naar de Lek. Deze rivier stroomt pal langs Kinderdijk en zorgt ervoor dat het water verder naar de zee wordt afgevoerd.

 

Al eeuwen lang vormen de molens van Kinderdijk en hun boezemstelsels de laatste stap in het waterafvoersysteem.

“Kinderdijk is een opmerkelijk door mensenhanden gevormd landschap dat getuigt van vernuft en vastberadenheid in het draineren en beschermen van het gebied met behulp van hydraulische technologie,” zo oordeelde de Unesco. Daarom werd het gebied in 1997 uitgeroepen tot werelderfgoed.

 

Los van alle waterhuishoudkundige achtergronden is het molenpark bij Kinderdijk ook een prachtig natuurgebied om urenlang doorheen te wandelen. De paden langs de molens zijn niet toegankelijk voor het publiek, maar de kade in het midden van de beide molenrijen is openbaar fiets- en wandelpad.

 

Op de bezoekersmolen na worden ze allemaal nog steeds bewoond. Alleen gediplomeerde molenaars komen in aanmerking voor zo’n unieke woning. Ze moeten immers ‘hun’ molen  – speciaal voor de bezoekers – zoveel mogelijk laten draaien.

 

Tussen maart en oktober worden er verschillende activiteiten georganiseerd. Bijvoorbeeld boottochten langs de Overwaard zodat het publiek de molens ook vanaf het water kan bekijken. Overigens heeft ook de Lek een aanlegsteiger vlakbij het molenpark en sommige riviercruises hebben Kinderdijk opgenomen in het programma.

Verder is, tijdens het seizoen, de bezoekersmolen aan de Nederwaard open. Het interieur wordt grotendeels in beslag genomen door indrukwekkende raderen en schoepen en een molenaar geeft uitleg over de techniek die er achter zit. Ook laat hij zien hoe de woonvertrekken, met bedsteden,  vroeger waren ingericht.

 

Op zaterdagmiddagen in juli en augustus mogen de voetgangers van de paden afwijken en tussen de molens door lopen. En in de eerste volle week van september worden alle molens verlicht.